Ủa, có Quá khứ rồi
sao còn "đẻ" ra Hiện tại hoàn thành?
Chắc hẳn tụi mình ai cũng từng thắc mắc: "Đã là chuyện xảy ra rồi thì cứ dùng Quá khứ đơn cho xong, bày vẽ thêm Hiện tại hoàn thành làm gì cho nhức đầu?". Thật ra, tiếng Anh có lý do rất tinh tế đấy!
Cánh cửa khép lại vs. Cây cầu nối liền
Sự khác biệt lớn nhất không nằm ở chỗ sự việc diễn ra khi nào, mà nằm ở góc nhìn của người nói ngay tại lúc này.
Quá khứ đơn
Chuyện đã xảy ra, đã kết thúc trọn vẹn ở một thời điểm cụ thể trong quá khứ. Không còn liên quan gì tới bây giờ nữa.
"I lost my key yesterday."
Hôm qua tớ mất chìa khóa (Nhưng hôm nay tớ tìm thấy hoặc đánh chìa mới rồi, giờ tớ đã vào được nhà).
HT Hoàn thành
Chuyện bắt đầu ở quá khứ, nhưng kết quả hoặc ảnh hưởng của nó vẫn kéo dài đến tận bây giờ.
"I have lost my key."
Tớ làm mất chìa khóa rồi (Và hậu quả là BÂY GIỜ tớ đang đứng ngoài cửa khóc ròng nè).
3 siêu năng lực của Hiện tại hoàn thành
Hiểu được 3 "siêu năng lực" này, bạn sẽ thấy Hiện tại hoàn thành sinh ra là để diễn đạt những ý nghĩa mà Quá khứ đơn đành "bó tay".
"Tấm hộ chiếu" khoe trải nghiệm
Dùng để kể về trải nghiệm sống tính đến tận bây giờ, không cần biết chính xác là xảy ra lúc nào. Miễn là bạn "đã từng".
"I have been to Paris 3 times."
Tính đến nay tớ đã đi Paris 3 lần rồi đó (và tương lai có thể đi nữa).
Báo "Tin nóng hổi"
Dùng để thông báo một việc mới vừa xảy ra tức thì, âm hưởng của nó vẫn còn nóng hổi rực rỡ ở hiện tại.
"We have just finished the project!"
Tụi này vừa mới làm xong dự án xong! (Nóng hổi luôn, cảm giác sung sướng vẫn đang lan tỏa).
Để lại "Dấu vết" hiện tại
Hành động trong quá khứ không quan trọng bằng việc nó để lại hậu quả/kết quả gì cho lúc này.
"It has rained."
Trời vừa mưa (Tớ không quan tâm mưa lúc mấy giờ, tớ chỉ muốn nhấn mạnh là BÂY GIỜ đường đang ướt nhẹp đây này).
Khung thời gian "Đóng" vs "Mở"
Một mẹo nhỏ cực hay để không bao giờ nhầm lẫn: Hãy nhìn vào các từ chỉ thời gian trong câu. Nó đã kết thúc hoàn toàn hay vẫn còn cơ hội tiếp diễn?
Khung thời gian ĐÓNG
Quá khứ đơnNgày hôm đó/tuần đó đã trôi qua, đã "chốt sổ", không thể thay đổi được nữa.
"I drank 3 cups of coffee yesterday."
Ngày hôm qua đã kết thúc, bạn không thể quay lại hôm qua để uống thêm ly thứ 4 được nữa.
Khung thời gian MỞ
HT Hoàn thànhThời gian này vẫn đang diễn ra, chưa kết thúc. Mọi thứ vẫn có thể tăng lên hoặc tiếp diễn.
"I have drunk 3 cups of coffee today."
Hôm nay vẫn chưa hết! Từ giờ đến tối tớ vẫn có thể uống thêm ly thứ 4, thứ 5.
Trang bị "Radar" nhận diện
Trong bài thi hay giao tiếp, thấy những "người bạn đồng hành" này xuất hiện thì 90% là Hiện tại hoàn thành đang vẫy gọi.
Cặp đôi "Đo lường"
- For + Khoảng thời gianĐo độ dài: for 3 years, for a long time...
- Since + Mốc thời gianĐánh dấu điểm bắt đầu: since 2020, since I was a child...
Bộ ba "Trải nghiệm"
- EverĐã từng bao giờ chưa? (Dùng trong câu hỏi)
- NeverChưa từng một lần nào trong đời.
Cặp đôi "Kỳ vọng"
- AlreadyĐã xong rồi! (Nhanh hơn mong đợi, dùng ở câu khẳng định).
- YetVẫn chưa xong. (Dùng cuối câu phủ định/nghi vấn).
Kiểm tra lại!
Lý thuyết suông thì dễ quên. Rê chuột vào từng tình huống dưới đây để xem bạn đã "giác ngộ" chưa nhé!
Bạn thấy đứa bạn đang đi tập tễnh với cái chân bó bột. Bạn sẽ hỏi:
A. "What happened to your leg?"
B. "What has happened to your leg?"
Vì cái chân bó bột là hậu quả rành rành ở hiện tại.
Chọn thì phù hợp cho 2 nhân vật sau:
1. Ông nội tôi (đã mất) viết 10 cuốn sách.
2. Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh viết được hơn 100 cuốn sách.
1. Quá khứ đơn (Cánh cửa đã đóng).
2. HT Hoàn thành (Khung thời gian mở).